Belang van executieve functies

DoorMovenda

Waarom sterke executieve functies het fundament vormen voor succes

Executieve functies: het klinkt misschien als een term uit de psychologie, maar in de praktijk gaat het over iets heel concreets. Het zijn de mentale processen die je helpen plannen, organiseren, starten én afronden van taken. Ze zorgen ervoor dat je gedrag doelgericht is – of je nu een proefwerk leert, een sollicitatie voorbereidt of een ruzie oplost zonder uit je slof te schieten.

Deze functies zijn van onschatbare waarde, zeker in het onderwijs. Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat goed ontwikkelde executieve functies een betere voorspeller zijn van schoolsucces dan IQ of taalvaardigheid (Blair & Razza, 2007; Hughes & Ensor, 2008).

Wat maakt executieve functies zo belangrijk?

Wanneer kinderen of jongeren goed zijn in plannen, gefocust blijven en hun impulsen onder controle houden, is de kans groot dat ze beter presteren – op school, op het werk en in sociale situaties. Volgens Barkley (2012) zijn executieve functies zelfs doorslaggevend voor persoonlijke groei en sociaal functioneren.

Een aantal sprekende voorbeelden uit onderzoek:

  • In de studie Tools of the Mind (Blair & Raver, 2014) bleek dat het trainen van executieve functies vooral gunstig is voor kinderen met een lagere sociaaleconomische achtergrond of een neurodivergent brein. Deze kinderen maakten opvallende sprongen in hun leerontwikkeling.
  • Een andere studie liet zien dat specifieke training van het werkgeheugen leidde tot verbetering op verschillende cognitieve taken, zoals begrijpend lezen en probleemoplossing (Klingberg et al., 2005).
  • En in langlopende analyses sinds eind jaren ’90 komt steeds hetzelfde naar voren: executieve functies zijn consistent sterker verbonden met schoolsucces dan bijvoorbeeld intelligentie of het niveau van geletterdheid.

Wat doen we hiermee bij Movenda?

Bij Movenda nemen we deze inzichten serieus. Daarom werken we expliciet aan de ontwikkeling van executieve functies bij leerlingen. Niet losstaand, maar in samenhang met emotionele intelligentie. Dat betekent: leerlingen leren zichzelf beter begrijpen, worden zich bewuster van anderen en ontwikkelen nieuwe gewoontes die ze volhouden, ook buiten schooltijd.

Onze aanpak is praktisch en reflectief tegelijk. Leerlingen oefenen met het maken van keuzes, het plannen van hun werk, omgaan met uitstelgedrag en het stellen van haalbare doelen. Maar ze leren ook hoe hun gedrag samenhangt met hun emoties en gedachten – een cruciaal onderdeel van zelfregulatie.

Tot slot

Executieve functies zijn geen luxe, maar noodzaak. Als we willen dat de nieuwe generatie niet alleen kennis opdoet, maar ook leert omgaan met complexiteit, tegenslag en verandering, dan moeten we investeren in deze mentale vaardigheden. En hoe eerder, hoe beter.

Bronnen

Klingberg, T., et al. (2005). Computerized training of working memory in children with ADHD. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 44(2), 177–186.

Barkley, R. A. (2012). Executive Functions: What They Are, How They Work, and Why They Evolved. Guilford Press.

Blair, C., & Raver, C. C. (2014). Closing the Achievement Gap through Modification of Neurocognitive and Neuroendocrine Function. PLoS ONE, 9(11).

Blair, C., & Razza, R. P. (2007). Effortful control, executive function and emerging math/literacy skills. Child Development, 78(2), 647–663.

Hughes, C., & Ensor, R. (2008). Does executive function matter for preschoolers’ problem behaviors? Journal of Abnormal Child Psychology, 36, 1–14.

Vergelijkbare berichten